Waarom kunnen een paar houten blokken soms uren interessant zijn? Open einde speelgoed heeft geen vast eindresultaat. Kinderen bepalen zelf wat ze ermee maken, waardoor één materiaal steeds opnieuw een ander verhaal kan worden.

BLOG 2 - Open einde speelgoed: één materiaal, eindeloos spel

Open einde speelgoed: één materiaal, eindeloos veel spel

Een houten blok kan een toren zijn.

Maar ook een huis.

Een brug.

Een bed voor een knuffel.

Een garage.

Of gewoon… een blok.

Dat is precies wat open einde speelgoed zo bijzonder maakt.

Het speelgoed vertelt het kind niet precies wat het moet doen. Het kind bepaalt zelf wat het materiaal wordt en hoe het spel verloopt.

Wat is open einde speelgoed?

Open einde speelgoed, ook wel open-ended speelgoed genoemd, is speelgoed zonder één vast eindresultaat.

Er is niet één juiste manier om ermee te spelen.

Denk aan:

• houten blokken;

• stapelstenen;

• houten figuren;

• loose parts;

• doeken;

• dieren;

• eenvoudige poppetjes;

• natuurlijke materialen;

• constructiemateriaal.

  
  

Een kind kan hetzelfde materiaal vandaag gebruiken om een toren te bouwen en morgen om een complete fantasiewereld te maken.

Waarom is open einde speelgoed interessant?

1. Het stimuleert fantasie

Bij speelgoed met één duidelijke functie ligt het spel vaak al grotendeels vast.

Bij open einde speelgoed ligt dat anders.

Een houten plankje is niet automatisch een brug. Het wordt een brug omdat het kind dat bedenkt.

Daarmee ontstaat ruimte voor verbeelding.

2. Eén materiaal kan steeds veranderen

Dat maakt open einde speelgoed interessant voor verschillende leeftijden.

Een peuter kan blokken gebruiken om te stapelen.

Een ouder kind kan dezelfde blokken gebruiken om een dorp te bouwen.

Nog later kunnen ze onderdeel worden van een ingewikkeld rollenspel.

Het speelgoed groeit daardoor als het ware mee met het kind.

3. Er is geen fout antwoord

Bij een puzzel is er meestal een juiste oplossing.

Bij open einde speelgoed hoeft die er niet te zijn.

Een toren mag scheef zijn.

Een huis hoeft niet op een echt huis te lijken.

Een kind mag zijn eigen regels bedenken.

Dat geeft ruimte om te experimenteren zonder steeds bezig te zijn met goed of fout.

Open einde speelgoed hoeft niet duur te zijn

Dit is misschien een van de leukste dingen aan deze speelvorm. Je hebt geen enorme collectie speciaal speelgoed nodig.

Denk bijvoorbeeld aan:

Houten blokken
Een van de meest veelzijdige materialen.

Doeken
Kunnen een cape, dekentje, dak, rivier of picknickkleed worden.

Houten figuren
Perfect voor kleine werelden en verhalen.

Kartonnen dozen
Een doos kan een huis, boot, winkel of garage worden.

Natuurlijke materialen
Met toezicht en passend bij de leeftijd kunnen bijvoorbeeld stenen, dennenappels of takjes onderdeel worden van spel.

Open einde speelgoed per leeftijd

1–2 jaar

Begin eenvoudig.

Kinderen kunnen bijvoorbeeld:

• stapelen;

• omgooien;

• vullen en legen;

• verzamelen;

• verplaatsen.

  
  

2–3 jaar

Nu ontstaat steeds meer fantasie.

Een paar blokken kunnen bijvoorbeeld een huis worden voor dieren.

3–4 jaar

Rollenspel en bouwen kunnen steeds meer door elkaar lopen.

Een kind kan een complete kleine wereld maken.

4–6 jaar

Constructies worden vaak complexer en verhalen uitgebreider.

Een kind kan bijvoorbeeld eerst een kasteel bouwen en vervolgens urenlang spelen met de wereld die het heeft gemaakt.

Hoe combineer je open einde speelgoed?

Het mooie zit vaak niet in één materiaal, maar in de combinatie.

Bijvoorbeeld:

houten blokken + dieren + doek

kan een bos worden.

houten figuren + blokken + auto’s

kan een stad worden.

schelpen + bakjes + lepels

kan een winkel of restaurant worden.

Je hoeft dus niet steeds nieuw speelgoed te kopen. Soms hoef je alleen bestaand speelgoed anders te combineren.

Te veel speelgoed kan het spel juist moeilijker maken

Een speelgoedkast vol mogelijkheden klinkt aantrekkelijk, maar kan voor kinderen ook overweldigend zijn.

Een rustige selectie kan juist helpen.

Je kunt bijvoorbeeld een klein aantal materialen aanbieden en na een tijdje wisselen.

Niet omdat de rest weg moet, maar omdat minder soms meer ruimte geeft voor geconcentreerd spel.

Hoe kies je goed open einde speelgoed?

Let vooral op de volgende vragen:

Heeft het meerdere mogelijke toepassingen?

Kan mijn kind zelf bepalen wat het wordt?

Kan het gecombineerd worden met ander speelgoed?

Groeit het mee met de leeftijd?

Blijft het interessant wanneer de eerste manier van spelen voorbij is?

Als het antwoord op meerdere vragen ja is, heb je waarschijnlijk een materiaal met veel speelpotentieel.

Conclusie

Open einde speelgoed hoeft niet spectaculair te zijn.

Juist een paar eenvoudige materialen kunnen een kind uitnodigen om zelf werelden te bedenken, problemen op te lossen en verhalen te maken.

Het mooiste speelgoed is soms speelgoed dat niet vertelt wat je ermee moet doen.